امروز:  پنجشنبه 28 تیر 1397 
 
   
 
ليزر و كاربرد آن در بيماري هاي پوستي و زيبايي پوست

افرادی بدون داشتن دانش کافی در زمینه کار با دستگاه های لیزر اقدام به ارائه خدمات پوست و مو می نمایند که گاه می تواند باعث صدمات جبران ناپذیر به پوست ...

 ليزر يك نوع نور برانگيخته شده و پر انرژي است كه در شرايط عادي در طبيعت ديده نمي شود ولي با فناوری و تجهیزات خاص مي توان آن را ايجاد نمود. ليزر با نور معمولي تفاوت هايي دارد كه باعث توانايي ها و كاربردهاي خاص آن مي شود.

 نور معمولي مركب از چندين انرژي نوراني مرئي و نامرئي است كه از اشعه فرابنفش با كمترين طول موج تا اشعه زیر قرمز با بيشترين طول موج را در بر مي گيرد. اما ليزر تنها از يك نوع انرژي نوراني با طول موج مشخص ساخته شده است، لذا به آن نور تك رنگ هم مي گويند. تفاوت ديگر ليزر با نور معمولي انرژي آن مي باشد كه گاهي حتي چند هزار برابر نور معمولي مي تواند انرژي داشته باشد و بالاخره ويژگي سوم ليزر دقت بالا و پايين بودن خاصيت انتشار نور آن می باشد؛ بطوريكه در دستگاه هاي دقيق، نور تابيده شده در فاصله چند صد متري مسير مستقيم خود را كاملاً  حفظ می کند و شعاع دايره محل تابش در نزديكي منبع ليزر تقريباً مساوي شعاع تابش در چند صد متري منبع مي باشد. اين خصوصيات ليزر باعث شده كه كاربردهاي فراواني در صنايع نظامي، غيرنظامي و بویژه شاخه هاي مختلف پزشكي پيدا كند. كاربرد ليزر در پزشكي و از جمله بيماري هاي پوستي از حدود 40 سال پيش بصورت تحقيقاتي شروع شده است و با آمدن دستگاه هاي جديدتر كه مؤثرتر و كم عارضه تر هستند جايگاه ويژه و وسيعي در درمان بيماري ها پيدا كرده است.
 سازوکار انرژي ليزر جذب انرژي نوراني توسط سلولهاي بافتي است. همانطوري كه در اثر تابش نور خورشيد اجسام به تدريج گرم مي شوند، تابش ليزر نيز باعث گرم شدن و در نهايت تخريب بعضي سلولهاي حساس بافتي مي شود. از آنجايي كه ليزر تك طول موج مي باشد، فقط باعث داغ شدن و تخريب ساختارهاي خاصي مي گردد. در حالي كه افزايش حرارت در ساختارهای مجاور آن كه حساس نيستند چندان قابل توجه نمي باشد. لذا با انتخاب ليزر مناسب و با دانستن ويژگي هاي بافتي مي توان ضايعه مورد نظر را در حالي تخریب نمود که كمترين صدمه ممكن به ساختارهاي مجاور آن وارد شود. به طور مثال ليزري كه طول موج حدود 585 نانومتر دارد (Pulse Dye Laser) بيشتر روي ساختارهاي عروقي اثر مي كند. لذا در مورد عروق واريسي پوست، ضايعات همانژيومي و لكه ها و خال هاي عروقي به كار مي رود.

كاربرد ليزر در بيماري هاي پوستي و زيبايي
به طور كلي كاربردهاي ليزر را به شكل زير مي توان دسته بندي كرد:
1-
 درمان ضايعات و خال هاي عروقي (معمولاً رنگ اين ضايعات قرمز روشن و يا تيره مي باشد)
2-
 درمان انواع ضايعات رنگي و رنگدانه اي پوست (خال هاي رنگي پوست و خالكوبي ها)
3-
 درمان و كاهش موهاي زائد و ناخواسته بدن
4-
 كاهش چين و چروك، فرورفتگي ها و جاي زخم هاي ناشي از بعضي بيماري هاي پوستي از قبيل آكنه
5-
 درمان برخی بيماري هاي پوستي از قبيل زگيل، جاي زخم هاي برجسته و خارش دار (كلوئيد)، ترك هاي پوستي ناشي از حاملگي و چاقي (striae)، ترميم زخم و ...
6-
 به عنوان وسيله اي براي برش بافت (مشابه تيغ جراحي با خونريزي كمتر)


انواع دستگاه هاي ليزر و كاربرد آنها

الف) براي درمان ضايعات عروقي ليزرهاي  Nd – YaG,  (Pulse Dye Laser) PDLو آرگون قابل استفاده هستند كه PDL مناسب تر مي باشد. لیزر برای درمان انواع ضایعات عروقی مانند خال شرابی (ماه گرفتگی)، تلانژکتازی صورت (رگهای نازک پوستی)، همانژیومهای نوزادی و قرمزی صورت و گردن به کار می رود. برای درمان اکثر ضایعات عروقی از لیزر PDL استفاده می شود. انتخاب این لیزر به دلیل اثر بخشی فوق العاده آن و عوارض بسیار کم لیزر PDL می باشد. اندازه بزرگ هر شلیک لیزر این امکان را ایجاد می کند که ضایعات بزرگ به سرعت درمان شوند. اثرات جانبی آن شامل کبودی بعد از عمل (پورپورا) است که ممکن است یک هفته طول بکشد. معمولاً ضایعات عروقی طی چند جلسه درمان از بین می روند.


ب) براي درمان خال ها و لكه هاي تيره پوستي (ماه گرفتگي آبي و يا قهوه اي)، خالكوبي ها (آبي، سياه، گاهي قرمز) از انواع اين ليزرها مي توان استفاده نمود:
Q- Switch Ruby ,Q- Switch Alexandrite,Q- Switch Nd- YAG لیزر QS با انرژی زیاد می تواند با موفقیت در روشن کردن یا از بین بردن انواع ضایعات رنگدانه‌ای به کار رود. ضایعات رنگدانه‌ای مختلفی مثل کک‌و‌مک یا خالهای مادرزادی ‌توسط این لیزر به راحتی از بین میروند. مکانیسم اثر این لیزر به این صورت است که انرژی لیزر باعث تبدیل دانه‌های ملانین به ذرات کوچک میشود. نتایج درمان با لیزر QS بستگی به عمق و رنگ ضایعه دارد. لیزر QS می‌توان بدون ایجاد آسیب به پوست اطراف، خالکوبی را از بین ببرد. انتخاب نوع لیزر بستگی به رنگ، عمق و ماهیت شیمیایی جوهر خالکوبی دارد. در اغلب خالکوبی‌ها جلسات متعدد درمانی لازم است. رنگ های زرد، نارنجی و سبز مقاوم ترین رنگها به لیزر هستند.


ج) از لیزر میتوان برای درمان موی زاید در خانمها یا در درمان مو‌های اندام‌ها و بدن استفاده کرد. لیزر در درمان مو‌های تیره بسیار موثر است ولی درمان موهای روشن و نازک توسط لیزر به سختی انجام می شود. برای درمان مو‌های زاید جلسات متعدد درمانی لازم است.

هرچه پوست روشن تر و مو تیره تر باشد لیزر بهتر می تواند موی زائد را از میان بردارد زیرا لیزر در واقع اختلاف رنگ بین مو و پوست را تشخیص می دهد. افرادیکه پوست سبزه و برنزه دارند و نیز موهایشان ضخیم یا مشکی نیست باید با مشورت دقیق پزشکی اقدام به لیزر درمانی نمایند زیرا ممکن است انجام این عمل توسط افراد غیرمتخصص و با افزایش درجه دستگاه برای تشخیص اختلاف رنگ باعث ایجاد لک در آن ناحیه گردند.

 فواصل جلسات درمانی بستگی به ناحیه تحت درمان در بدن دارد. توصیه می شود قبل از اقدام به رفع موهای زائد بوسیله لیزر حتما با پزشک مشورت نمایید، زیرا برخی موها (مانند موهای کرکی) با لیزر رفع نمی شوند. همچنین در دوران بارداری و شیردهی یا در صورت وجود تبخال نباید اقدام به لیزر درمانی نمود. در مدت زمانی که درمان با لیزر ادامه دارد باید از آفتاب گرفتن و استفاده از سولاریوم خودداری شود.

 درمان با لیزر نسبت به الکترولیز درد کمتری دارد و بسیار سریعتر انجام می شود. عوارض لیزر در درمان موهای زاید بسیار نادر است. براي درمان و كاهش موهاي ناخواسته از انواع ليزرهاي Nd- YAG, Diode, Alexandrite, Ruby Laser مي توان استفاده كرد. همچنين يك سيستم جديد به نام (Light IPL (Intense Pulse كه نور پر انرژي معمولي است و از جنس ليز نمي باشد در كاهش موهاي ناخواسته مؤثر است. تأثير ليزر در كاستن موهاي زائد، دايمي نمي باشد.

د) براي كاهش چين و چروك و فرورفتگي هاي جاي زخم آكنه و ساير بيماري ها مي توان از ليزرهاي CO2 و Erbium YAG استفاده كرد. ليزر CO2 پوست را عميق تر مي تراشد و در كاهش چين و چروك مؤثرتر است ولي عوارض آن از جمله ايجاد جاي زخم و لكه هاي تيره شايع تر مي باشد لذا براي كاهش عوارض ناخواسته، Erbium YAG مناسب تر است. نتيجه اين ليزرها هيچكدام صد در صد نمي باشد ولي در كاهش عمق چين و چروك و جاي زخم ها مؤثر هستند.

اخیراً لیزرهای فرکشنال برای جوانسازی پوست به کار می رود. این لیزرها با تخریب بخشی از پوست باعث انتقال حرارت به کلاژن پوستی می شود که به تدریج باعث جوانسازی پوست می شود. جلسات متعدد درمانی برای مشاهده اثر لیزر لازم است. همچنین کلویید به ایجاد بافت اضافه هنگام ترمیم یک زخم گفته می شود. از بین بردن کلویید با درمان‌های سنتی بسیار دشوار است ولی از بین بردن آن با لیزر دی اکسید‌کربن و اربیم به عنوان یک جایگزین برای جراحی موفقیت خوبی دارد. اخیراً لیزر PDL برای درمان کلویید استفاده شده است که باعث کاهش قرمزی و خارش و همچنین بهبود انعطاف پذیری کلویید می شود. ممکن است چند جلسه درمان با لیزر PDL برای درمان کامل کلویید لازم باشد.

ه) انواع مختلف ليزر در درمان بيماري هاي مختلف پوستي كاربرد دارند ولي بايد توجه داشت كه براي اين بيماري ها، درمان ها و روش هاي ديگر و ارزانتر نيز وجود دارند، لذا در صورت عدم موفقيت ساير روش ها، مي توان نتايج ليزر را نيز امتحان كرد.

پس از درمان هر یک از مشکلات فوق به کمک لیزر ممکن است نیاز به مراقبت هایی از پوست وجود داشته باشد (مانند گذاشتن یخ بر محل درمان شده پس از رفع موهای زائد، استفاده از کرم های ضد آفتاب، استفاده از کرمهای ضد التهاب و ....) پیش از شروع درمان در این رابطه از پزشک خود اطلاعات لازم را بدست آورید.

یک توصیه مهم

متاسفانه امروزه افرادی بدون داشتن دانش کافی در زمینه کار با دستگاه های لیزر اقدام به ارائه خدمات پوست و مو می نمایند که گاه می تواند باعث صدمات جبران ناپذیر به پوست گردد (در برخی موارد دیده شده که پس از برداشتن موی زائد توسط فردی بدون صلاحیت انجام کار خطی عمیق بر پشت لب بجا مانده است یا لکه بزرگ و تیره رنگ در زیر بغل بوجود آمده است)؛ به همین دلیل حتما پیش از اقدام درمانی از صلاحیت فردی که سلامت و زیبایی خود را به دست او می سپارید مطلع شوید.

 

دکتر ریحانه صبوریان، دکترای عمومی داروسازی

دکتر لیلا کوتی، متخصص داروسازی بالینی

 
  فهرست
  دسته ها
داروهای ترکیبی
فرآورده های بهداشتی-آرایشی
دانستنی های دارویی
آمار بازدید از سایت
کل بازدید کنندگان :
790251
مشاهده صفحات :
900744
 

Powered by: w3school.ir

تمامی حقوق این سایت محفوظ میباشد .