امروز:  جمعه 23 آذر 1397 
 
   
 
درمان آکنه؛ نیاز به شکیبایی دارد!

نکته مهم دیگر دستکاری نکردن جوش ها است زیرا دستکاری و فشار دادن و تخلیه جوشها با هر وسیله ای بخصوص ناخن باعث آلودگی و از آن مهمتر باقی ماندن جای آکنه بر روی پوست خواهد شد. تحمل یک آکنه برای مدت کوتاه بهتر از باقی ماندن جای آن تا سالهای متمادی ...

آکنه یا در اصطلاح غیر پزشکی جوشهای غرور جوانی یک مشکل پوستی است که در آن :

1.       تجمعی از سلول های طبیعی پوست باعث انسداد فولیکول های مو (پیاز مو) می شوند. این سلول ها با ترشح چربی پلاکی را در سطح فولیکول ایجاد می کنند.

2.       غدد چربی موجود در سطح پوست به تدریج و با رسیدن سن بلوغ بزرگتر شده و با افزایش چربی باعث بروز آکنه در نواحی گردن، سینه، پشت و بازو می گردد.

3.       افزایش ترشح چربی باعث افزایش رشد باکتری هایی که به صورت طبیعی در سطح پوست زندگی می کنند می شود.

4.       افزایش رشد باکتری ها باعث بروز التهاب موضعی و تخریب فولیکول شده که این امر موجب برجسته و قرمز رنگ شدن ناحیه می گردد.

علل آکنه

بطور کلی آکنه را می توان به عوامل داخلی و خارجی نسبت داد. منظور از عوامل داخلی عموماٌ تغییرات هورمونی است که به دنبال مشکلاتی از قبیل بزرگ شدن غدد چربی یا بیماری هایی نظیر کیست تخمدان و یا در برخی موارد در هنگام دوره ماهانه در خانم ها بروز می نماید. فاکتورهای خارجی شامل استفاده از فرآورده های آرایشی حاوی روغن، استرس بالا، آب و هوای گرم و مرطوب و رژیم غذایی نامناسب است. همچنین ذکر این نکته ضروری است که رابطه مصرف شیر و غذاهای پرچرب و فرآورده های حاوی شکلات در افزایش بروز آکنه کاملا به اثبات نرسیده است.

معمولا آکنه در سنین نوجوانی بروز می نماید و با افزایش سن بهبود می یابد. اگر در اواخر جوانی و میانسالی رخ دهد حتما باید به پزشک مراجعه شود. عامل ژنتیک نیز در بروز آکنه نقش دارد.

درمان آکنه

در درمان آکنه هنوز موثر بودن یک روش درمانی به تنهایی به اثبات نرسیده است و عموما مجموعه ای از روش ها استفاده می شوند. هم چنین حداقل 8 هفته برای بهبود جای زخم های آکنه و 2 تا 3 ماه برای دیدن اثربخشی درمانی لازم است.

رعایت بهداشت پوست می تواند در درمان آکنه بسیار مفید باشد. صورت خود را بیش از 2 بار در روز و با آب گرم نشویید زیرا خشکی بیش از حد پوست می تواند آکنه را تشدید نماید. بهتر است برای شستن صورت از دست ها و فرآورده های غیر صابونی مثل فوم ها و تمیز کننده های پوستی غیر صابونی استفاده کنید. استفاده از فشار زیاد برای شستن صورت می تواند منجر به بدتر شدن ضایعه گردد. همچنین مرطوب کردن پوست صورت با فرآورده های مناسب بسیار مفید است زیرا خشکی پوست می تواند بواسطه مصرف داروهایی که در درمان آکنه استفاده می شوند رخ دهد. نکته دیگر در این زمینه محافظت از پوست در برابر نور آفتاب با مصرف فرآورده هایی با فاکتور حفاظتی علیه آفتاب (SPF)  15 و بالاتر است، زیرا برخی داروهایی که در درمان آکنه به کار می روند (مثل رتینوئیدها و داکسی سایکلین) می توانند باعث افزایش حساسیت به نور آفتاب شوند لذا برای کاهش هر چه بیشتر آسیب های پوستی به دنبال مصرف این فرآورده ها، تماس هرچه کمتر با نور خورشید و استفاده از ضد آفتاب ها اکیدا توصیه می شود.

علاوه بر این بر خلاف آنچه برخی می پندارند، حمام های گرم و طولانی و فضای پر از بخارات گرم مانند سونا منجر به تشدید آکنه می شود و به بیماران توصیه می شود از این گونه فضاها بپرهیزند و حمام های خود را با آب نه چندان داغ و به مدت کوتاه انجام دهند.

نکته مهم دیگر دستکاری نکردن جوش ها است زیرا دستکاری و فشار دادن و تخلیه جوشها با هر وسیله ای بخصوص ناخن باعث آلودگی و از آن مهمتر باقی ماندن جای آکنه بر روی پوست خواهد شد. تحمل یک آکنه برای مدت کوتاه بهتر از باقی ماندن جای آن تا سالهای متمادی است!

دارو درمانی آکنه

اگر آکنه خفیف تا متوسط باشد می توان درمان را بدون مراجعه به پزشک با داروهایی از قبیل سالیسیلیک اسید، بنزوئیل پروکساید، سولفور، آلفا هیدروکسی اسید ها و Tea tree oil آغاز کرد. استفاده از درمان ترکیبی با این فرآورده ها می تواند بسیار مفیدتر از درمان تک دارویی باشد. اگر پس از 3 ماه استفاده از این فرآورده ها بهبود نیافتید یا اینکه آکنه به شکل متوسط تا شدید بروز کرد حتما برای مشورت به پزشک مراجعه کنید. اگر علاوه بر صورت در مناطق دیگری از بدن مانند سینه، بازوها و یا پشت نیز آکنه وجود دارد بهتر است قبل از اقدامات درمانی با پزشک مشورت شود.

آکنه های غیرالتهابی معمولا به صورت جوش هایی با سر سفید یا سیاه بدون قرمزی و تورم بروز می کنند. داروهایی که عموما در این زمینه به کار می رود رتینوئید ها هستند. داروهای رتینوئیدی مثل Retin-A، آداپالن یا Differin و تازاروتن یا Tazorac است که برای درمان آکنه به صورت موضعی 1 تا 2 بار در روز تجویز می شوند. در صورت بروز التهاب پوستی به صورت یک روز در میان یا کمتر باید مصرف شوند تا به مرور زمان تحمل پوست نسبت به این فرآورده ها افزایش یافته و بیمار بتواند به صورت روزانه از این داروها استفاده نماید. استفاده از ضد آفتاب با SPF 15 و بالاتر در مصرف همزمان این فرآورده ها ضروری است. سایر داروهایی که در درمان آکنه های غیر التهابی به صورت موضعی به کار می روند سالیسیلیک اسید، گلایکولیک اسید و آزالئیک اسید می باشد.

آکنه های غیر التهابی خفیف تا متوسط: این ضایعات معمولا به واسطه رتینوئید های موضعی، آنتی بیوتیک های موضعی و بنزوئیل پروکساید صورت می گیرد که درمان ترکیبی پاسخ درمانی مناسب تری را نسبت به درمان تک دارویی در پی خواهد داشت. بنزوئیل پروکساید عموما 2 بار در روز صبح و شب استفاده می شود و در کنار یک رتینوئید موضعی کاربرد دارد.

آکنه های التهابی متوسط تا شدید: در این موارد عموما از درمان های خوراکی شامل آنتی بیوتیک ها و رتینوئیدهای خوراکی استفاده می شود. همچنین ممکن است داروهای موضعی برای اثربخشی بیشتر در کنار فرآورده های خوراکی تجویز گردد. در میان آنتی بیوتیک های خوراکی داکسی سایکلین و ماینوسایکلین بیشترین کاربرد را دارند که در خانم های باردار و کودکان کمتر از 9 سال نباید مصرف شوند. ایزوترتینوئین خوراکی با دستور پزشک بسته یه شدت بیماری و شرایط کلی بیمار 1 تا 2 بار در روز همراه غذا برای 20 هفته تجویز و سپس قطع می گردد. همچنین با توجه یه پاسخ درمانی بیمار و شرایط کلی او ممکن است مجددا مصرف دارو توسط پزشک ضروری دانسته شود.

عوارض جانبی و خطرات احتمالی ایزوترتینوئین خوراکی

علی رغم تمامی اثرات مثبت ایزوترتینوئین خوراکی در درمان آکنه، این دارو می تواند عوارض جانبی بسیار خطرناکی ایجاد کند و باید با احتیاط  مصرف شود. استفاده از این دارو در دوران بارداری می تواند باعث سقط و بروز مشکلات جدی برای جنین گردد. این دارو می تواند باعث خشکی پوست و پوسته ریزی، خشکی شدید و ترک لب ها، دردهای عضلانی، خونریزی از بینی، حساسیت به نور، خشکی و عفونتهای چشمی، التهاب و سوزش لثه ها گردد. نگرانی هایی در مورد افزایش بروز ریسک افسردگی افکار خودکشی به دنبال مصرف این داروها وجود دارد که در صورت بروز این حالات حتما باید به پزشک خود اطلاع دهید. ایزوترتینوئین باعث افزایش سطوح تری گلیسیرید، آنزیم های کبدی و هم چنین افزایش ریسک بروز بیماری های روده می شود.

با اینکه بسیاری از این عوارض با قطع مصرف دارو از بین می رود برخی از اینها هم نیاز به اقدامات فوری درمانی دارند بنابراین  در طول دوره درمانی به پزشک خود در تماس باشید و به طور دوره ای آزمایش های خون لازم را انجام دهید. خانم هایی که قصد باردار شدن دارند نباید از این دارو استفاده نمایند و در صورتیکه قصد باردار شدن ندارند باید از یک ماه قبل، حین دوره درمان و تا یکماه بعد از قطع دارو از دو روش مطمئن جلوگیری از بارداری استفاده نمایند.

درمان هورمونی

اگرچه برخی انواع قرص های ضد بارداری خوراکی می تواند در درمان آکنه موثر باشد از تمامی انواع این قرص ها نمی توان بدین منظور استفاده کرد، همچنین برخی از انواع IUD و فرم های تزریقی داروهای ضد بارداری می تواند باعث بدتر شدن آکنه شود لذا با پزشک خود برای تجویز بهترین دارو مشورت نمایید. سایر داروهایی که در این رده بکار می روند داروهایی با اثرات ضد هورمونهای مردانه در خانم ها هستند (مانند اسپیرونولاکتون) که درصورت مصرف خودسرانه و بدون اطلاع پزشک می تواند منجر به بروز عوارض در بیمار گردد. استفاده از قرص های ضد بارداری خوراکی و سایر روش های هورمونی برای پاسخ دهی نیاز به 3 تا 6 ماه زمان دارند و نباید انتظار پاسخ درمانی فوری داشت.

آکنه در بارداری و شیردهی

درمان های آکنه در دوران بارداری و یردهی عموما بی خطر نیستند، بنابراین در خانم های باردار یا کسانی که قصد بارداری دارند و یا مادران شیرده باید درمان تنها به مواردی محدود شود که پزشک مجاز دانسته است.

 

دکتر مژگان مشایخی، دکترای عمومی داروسازی

دکتر لیلا کوتی، متخصص داروسازی بالینی

 
  فهرست
  دسته ها
داروهای ترکیبی
فرآورده های بهداشتی-آرایشی
دانستنی های دارویی
آمار بازدید از سایت
کل بازدید کنندگان :
808662
مشاهده صفحات :
921213
 

Powered by: w3school.ir

تمامی حقوق این سایت محفوظ میباشد .